Pivoteren kun je leren

Zo wordt “naast” een feestje – ook zonder rood linkerdijbeen

Een frustratiebron voor menig voorjager (en hun bovenbeen): het volgen en netjes naast lopen. Heb jij ook zo’n rood linkerdijbeen van het: “nee-hee… naast!”?
Je bent niet de enige. Maar wat nou als ik je vertel dat jouw jachthond graag naast je wil lopen… als je het op de juiste manier aanleert?

Enter: pivoteren. Niet alleen iets voor ballerina’s of politiehonden. Ook jouw jachtmaatje kan leren draaien als een pro. En het mooie? Je hebt er niet veel voor nodig – behalve een krukje, een koekje en wat clickvaardigheid.
(wel even eerlijk: als je hond nog all-over-the-place is, maar niet in jouw buurt; deze onderstaande oefening even overslaan en dit blog lezen.)

---

Wat is pivoteren eigenlijk?

Bij pivoteren draait je hond met z’n lijf om een vast punt, terwijl z’n voorpoten (vrijwel) op dezelfde plek blijven. Meestal gebeurt dat op een opstapje. Het resultaat: je hond draait z’n achterhand richting jouw been. Strak in de houding, zonder wiebel of geduw.

Je ziet dit onder andere bij:

🟢 Jachttraining – denk aan het netjes wisselen van richting in een linie of klaarstaan voor een dubbel apport.
🟡 Dogdance / rally-o / obedience – honden die als magneten aan het been van hun begeleider plakken.
🔵 Gehoorzaamheid – in FCI Obedience of IPO draait je hond z’n kont richting jou, zonder z’n billen op te tillen. Kunstig, maar vooral handig.

En ja, het is ook gewoon hartstikke goed voor de spieren én lichaamsbewustzijn van je hond. Je traint letterlijk een lekker strak kontje. Win-win.

---

De voorbereiding: wat heb je nodig?

Voor je begint, verzamel je deze items:

✅ Een opstapje (niet hoger dan de knieën van je hond – en ja, die zitten best laag)
✅ Een clicker
✅ Een voertasje met lekkere beloningen
✅ Een uitgeruste, ontspannen, hongerige hond
✅ En een portie zelfbeheersing – je wilt niet overtrainen

---

Lokken of shapen?

Je kunt je hond lokken met een koekje om in positie te komen. Makkelijk, maar minder leerzaam. Hij volgt de snack, niet zijn eigen lijf. Terwijl pivoteren júíst draait om lichaamsbewustzijn.

Beter: shapen.
Laat je hond zélf ontdekken wat werkt. Click voor:

1. Kijken naar het krukje
2. Snuffelen eraan
3. Eén of twee voorpoten erop
4. Zelfverzekerd op het opstapje staan

Zodra die voorpoten er goed op staan, kun je clicken voor elk stapje met de achterpoten naar links. Het mag in het begin millimeterwerk zijn. Kleine stapjes = grote vooruitgang. (En dat is ook waar het vaak misgaat; wij vinden dat onze honden veel sneller leren dan ze daadwerkelijk doen)

---

De motoriek van de trainer

Eerlijk is eerlijk: als trainer ben je in deze oefening net zo hard aan het leren.
Je moet timing, coördinatie én blik op je hond tegelijk in de gaten houden. Dat is nog wel een ingewikkeld proces.
Mijn field trial-labje Drifter dacht sneller dan ik clickte, maar uiteindelijk hadden we een prachtige “volg” ontwikkeld – eentje die hij zelf had bedacht.

---

En dan… volgen met flair

Zodra je hond snapt: “hé, achterpootjes = click = koek”, kun je de oefening gaan uitbreiden.

🎯 Doel: z’n schouder netjes langs jouw linkerknie, z’n lijf mooi recht, en dat zonder wiebelen.
Let op: train kort!
Voor jonge honden of honden met weinig achterhandspieren is dit een pittige oefening. Even resetten = altijd goed.

---

“Heel” zonder krukje

Natuurlijk neem je tijdens de SJP of op jacht geen opstapje mee het veld in (tenzij je écht een statement wil maken 😜). Tijd om het krukje geleidelijk af te bouwen:

1. Verklein de target
2. Verplaats naar nieuwe omgeving
3. Click voor elke goede positionering

Je hond leert zo: “ook zonder opstapje kan ik dit.”
En onthoud: je hond is een contextdenker.

---

De overgang naar écht volgen

Zodra je hond weet wat “naast” betekent (dankzij jouw perfect getimede clickwerk), kun je beginnen met bewegen:

🚶‍♀️ Zet 1 stap → click en koek
🏃‍♂️ Breid langzaam uit
🎯 Let op je lichaamstaal

Sommige voorjagers stappen met links uit. Anderen gebruiken een woord. Kies wat bij je past, maar wees er trouw aan.

---

En dan volgt ook jouw jachthond…

Volgen hoeft geen frustratie te zijn. Het kan zelfs een van de leukste onderdelen van je training worden. Niet omdat jij het zegt, maar omdat je hond het wil.

Kortom: pivoteren kun je leren.
En dat rode dijbeen? Dat mag met pensioen.

Werk je nog niet met een clicker?
In de online training Click en Klaar leg ik stap voor stap uit hoe je met clickertraining gedrag opbouwt en verfijnt.

^{Dit artikel is geschreven door Saskia Kolthof- De Honderwijzer. Het is eerder verschenen in het tijdschrift van de Nederlandse Labrador Vereniging. Het is niet toegestaan om (gedeeltes van-) mijn artikelen over te nemen. Het delen van dit artikel middels een link vind ik heel fijn. Zo hoop ik het welzijn van jachthonden te kunnen verhogen. Jouw hulp is daarbij zeer welkom!}