Veel mensen zeggen: “Mijn hond heeft ADHD.”
Meestal bedoelen ze: mijn hond is druk, snel afgeleid, slecht bereikbaar, voortdurend aan het scannen of moeilijk tot rust te krijgen. Dat kan heel frustrerend zijn. Maar bij honden is ADHD niet de eerste verklaring waar je vanuit moet gaan. Vaak spelen aanleg, overprikkeling, frustratie, pijn, te weinig herstel of een trainingsopbouw die niet past een grotere rol.
De interessantere vraag is daarom niet: welk label past op mijn hond? Maar: is mijn hond nog leerbaar, bereikbaar en in staat om weer te zakken?
Bestaat ADHD bij honden?
Ja, ADHD-achtig gedrag bij honden wordt beschreven. Maar een echte diagnose is zeldzaam en hoort bij een dierenarts of gedragsdierenarts thuis.
Het gros van de “drukke honden” die dat label krijgen, heeft iets anders nodig: beter kijken, beter begrijpen en trainen op een manier die past bij wat jouw hond op dat moment kan verwerken.
Wat zie je?
Je ziet een hond die overal op reageert. Moeilijk kan focussen. Supersnel schakelt tussen prikkels. Enorm AAN lijkt te staan.
Het voelt voor jou als: “er zit geen rem op!“
Gedrag komt nooit uit het niets. Je hond reageert ergens op. Altijd.
De vraag aan jou is:
Kijk je naar wat eronder zit, of blijf je hangen in een label dat eigenlijk niets oplost?
Waar het vaak vandaan komt
Dat hieperdepiep-gedoe wat jij vaak ziet? Dat heeft meestal andere oorzaken dan ADHD.
- Spanning (ook uit enthousiasme) – springen als je de trainingsspullen verzamelt. Overal op reageren in het veld. In het lijf van je hond gebeurt hetzelfde; verhoogde arousal, minder denkvermogen, trager reageren op jouw aanwijzingen.
- Je training zelf – Ben je duidelijk in je verwachtingen? ben je betrouwbaar en veilig wanneer je hond een foutje maakt? Als je hond moet uitzoeken hoe hij het goed moet doen..
- Teveel, te vaak, te lang – Een hond die altijd AAN staat, kan niet meer zo goed naar beneden schakelen. Doe je te weinig met je hond? -> onrust. Doe je teveel? -> ook.
- DNA – (maar niet zoals je denkt): Ja. sommige honden hebben meer drive.
Spaniels die voor je uit jagen, heen en weer lopen en alles checken wat beweegt? Dat is geen probleemgedrag. Dat is ras. Het probleem begint pas wanneer je hond niet meer kan schakelen: van zoeken naar luisteren, van actie naar wachten, van prikkel naar contact. Zet het op cue en je hebt er een prachtige werkhond aan.
Ik kan er niets aan doen. Ik heb ADHD hoor!
“Mijn hond heeft ADHD” klinkt als een verklaring. Maar een verklaring is nog geen trainingsplan.
Je hond heeft er niets aan als jij alleen weet hoe je het noemt. Hij heeft er iets aan als jij leert zien wat hem AAN zet, wat hem helpt zakken en welke training hij op dat moment aankan.
Niet in het label.
Maar in wat jij ermee doet.
Heb je dit al geprobeerd?
Meer beweging. Meer trainen. Meer controle. Meer gehoorzaamheid.
Klinkt misschien logisch. Maar als je hond al te hoog in zijn opwinding zit, train je niet op begrip. Je traint op overleven, reageren en doordenderen.
Wat er wel moet gebeuren
Stel jezelf een aantal vragen:
“kan mijn hond in deze staat van ‘zijn’ nog leren?”
Als het antwoord nee is — en dat is het regelmatig — dan begint je training niet met doorgaan, maar met stoppen.
Niet als straf. Niet om je hond overal voor te behoeden. Maar om hem weer bereikbaar te krijgen.
Bij een jachthond zoek je niet naar een hond die nooit over de hengsels gaat. Dat zou ook niet eerlijk zijn voor het werk waarvoor hij gefokt is. Je zoekt een hond die kan schakelen: een hond die aan mag staan als het werk daarom vraagt, maar ook weer kan zakken als de situatie daarom vraagt.
Dat betekent soms: meer afstand, minder prikkels, korter werken, eerder stoppen of gewoon even niets vragen. Zie druk gedrag als informatie. Je hond is op dat moment niet lastig, maar vol.
Je verschuift jezelf van: hoe zorg ik dat hij luistert?!
Naar:
wat heeft deze hond op dit moment nodig om weer te kunnen leren?
Als je het anders aan wilt pakken
Je moet leren zien wanneer je hond nog na kan denken, wanneer hij vol- of overloopt en wat hem helpt om weer bereikbaar te worden.
Je hond heeft eerst ruimte nodig om te verwerken, te herstellen en opnieuw te kunnen reageren op wat jij vraagt. De vraag is dus niet: hoe krijg ik er nog meer gehoorzaamheid in? De vraag is: kan mijn hond op dit moment nog leren?
In Click en Klaar , de online basis voor clickertraining, leer je méér dan alleen wat oefeningen aan. Je leert kijken naar wat je hond aankan, hoe motivatie en opwinding gedrag beïnvloeden, en hoe je training zo opbouwt dat er weer helderheid ontstaat — voor jou en je hond.
Wil je dat ik meekijk naar jouw hond en situatie, dan past een privétraject voor jachthonden beter dan nog meer losse oefeningen proberen.
Je kunt “rust” niet aanzetten. Het ontstaat eerder wanneer jouw training, omgeving en verwachtingen beter bij je hond passen.
Dit artikel is geschreven door Saskia Kolthof van De Honderwijzer. Het overnemen of herplaatsen van mijn teksten, volledig of gedeeltelijk, is niet toegestaan. Ook niet “even een stukje”, hoe gezellig dat soms ook bedoeld is.
Wil je het artikel delen? Heel graag. Deel dan de link naar mijn website, zodat mensen het oorspronkelijke artikel kunnen lezen.
Zo help je mee om kennis over welzijnsgerichte jachthondentraining verder te verspreiden. Daar worden jachthonden beter van. En dat is nogal de bedoeling.
