En hoe je daarbij naar jezelf mag kijken (letterlijk)
Je hond luistert niet. Je hebt nu al drie keer ‘zit’ gezegd en nog steeds staat je hond je aan te kijken of dit gesprek nog ergens naartoe gaat.
Hoe komt het dat je hond niet luistert? Je hond leren luisteren vraagt om de subtiele kunst van duidelijke communicatie en wáár jij wilt dat je hond luistert. Thuis lukt het prima, op training eigenlijk ook wel. Waarom dan nu niet?
Je hond negeert je niet – hij probeert het goed te doen (op geheel eigen wijze)
Wat jij ziet als “niet luisteren”; is meestal een hond die aan het zoeken is naar het juiste antwoord in een situatie die nét wat anders is dan de vorige keer.
Jouw “zit” is voor hem geen vast omlijnd begrip, maar een soort bewegend doelwit.
Hij hoort jouw stem (die anders klinkt dan gister)
Hij ziet jouw houding ( je staat net iets meer naar hem toegebogen)
Hij ruikt de plek waar jullie zijn (ruik ik nou een haasje?)
Hij merkt alles wat er om hem heen gebeurt.
Je hond reageert niet op één cue. Je hond reageert op het geheel. En het geheel verandert nogal eens.
Je hond staat eigenlijk te gokken. Soms gokt hij goed en hoort hij de click en krijgt hij koek. Soms ook niet. Maar jij noemt het: “zie?! Hij kan het dus wél!
Wat het probleem in stand houdt
Je doet alsof je hond ‘zit’ begrijpt. Maar wat jij vraagt en wat hij hoort, zijn twee verschillende dingen.
Alsof ‘zit’ een knop is — en er automatisch een hond gaat zitten.
Dit geldt niet alleen voor ‘zit’. Ook voor ‘hier’, ‘volg’, ‘wacht’ — eigenlijk voor alles wat je doet.
Als je maar ‘duidelijk genoeg’ bent. Of het ‘hard genoeg’ zegt. Of net dat ene vingertje er even bij op steekt.
Je zegt wel drie (!) keer hetzelfde, maar je doet steeds iets anders.
En als je hond dan uiteindelijk toch gaat zitten, click en koek jij. En daarmee maak je je cue juist minder duidelijk.
Je kunt blijven trainen alsof het een gehoorzaamheidsprobleem is. Dat is het niet.
Zolang je dit blijft zien als ‘niet luisteren’, blijf je hetzelfde trainen — en blijf je hetzelfde krijgen.
In Click & Klaar ga je terug naar waar het misgaat. Niet bij het gedrag dat je ziet, maar bij alles wat eraan voorafgaat — en wat jij daarin over het hoofd ziet.
Timing
Click en koek.. dat is nog wel een vaardigheid. Komt jouw click precies op het moment van die billen op de grond? Of denk je dat alleen maar? Wanneer je timing slordig is, train je iets anders dan je denkt en krijg je dus ook iets anders dan je verwacht.
Je hebt een hond die iets doet wat verdacht veel lijkt op wat je wilde, maar het is ook een gevalletje net-niet.
Je hond is niet eigenwijs. Jij hebt hem informatie gegeven waar hij mee doet wat hij kan.
Stel jezelf een andere vraag:
Wat gebeurt er eigenlijk precies als ik “zit” zeg?
Niet in jouw hoofd — maar in de praktijk.
Wat doe jij op dat moment? Wat ziet je hond? Wat levert het hem op?
Zolang jij blijft denken in “hij weet het toch”, blijf je kijken naar het eindgedrag. Daarom blijven dingen zoals trekken aan de lijn bestaan, ook al heb je het ‘geoefend’.
Terwijl je hond bezig is met alles wat daarvoor en daarna gebeurt.
Film jezelf eens tijdens een training. Je wilt zien wat je werkelijk doet. Of je timing van de cue en de click echt zo strak is als je denkt. Hoeveel ruis er in jouw signalen zit (houding, vingertje, stem).
En het meest belangrijk: wat jouw hond doet op jouw cue.
Ik denk dat je dit gaat zien:
De timing van je cue is net iets te laat. Of te vroeg.
Je ziet dat je lichaam als iets zegt voor je iets zegt. Net dat vingertje, een stapje naar voren.
Je ziet dat je beloont voor “bijna goed”, omdat je blij bent dat überhaupt iets gebeurt.
Hij doet zijn best met de informatie die jij hem geeft.
Hoe dan wél?!
Je hond kan alleen duidelijk reageren als jij duidelijk bént.
Niet een beetje duidelijk. Duidelijk. (en dus niet: harder praten, strenger kijken of je cue nog maar eens een keer herhalen)
Maar zó duidelijk dat je hond niet hoeft te twijfelen, niet hoeft te gokken en niet hoeft te wachten op wat jij hierna nog allemaal gaat doen.
Je training begint op een plek waar je hond nog kan nadenken — niet bij die gedrukte haas waarvan jij hoopt dat hij hem niet ziet.
Elke nieuwe plek, elke nieuwe prikkel, elke nieuwe context — Het is een nieuwe puzzel voor je hond.
Houd je lichaam rustig.
Zeg wat je zegt – één keer.
En kijk dan wat er gebeurt.
Wacht met helpen. Wacht met herhalen. Wacht met je vingertje.
Gewoon kijken.
Dan zie je of je cue ergens op slaat… of dat je hond je wat sullig aankijkt omdat hij oprecht geen idee heeft wat de bedoeling is.
En ook dit:
Neem je training serieus. Bouw gedrag op en neem niet zomaar aan dat het ‘al best goed’ gaat.
Zorg dat je hond precies snapt wat je vraagt vóór je het echt nodig hebt. Het zou kunnen dat je daarom nu eerst even een stapje terug moet doen wat betreft de omgeving waar je traint, of de stemming waarin jij en je hond in zitten.
Als je het serieus wilt aanpakken
.. stop dan met hopen dat het vanzelf wel beter wordt. Nog een keer hetzelfde doen, maakt het voor je hond niet duidelijker. Je maakt “luisteren” geen vaardigheid, maar een gok.
In Click en Klaar ga je terug naar waar het vaak misgaat — niet bij het gedrag, maar bij het leren zelf.
Je leert hoe je hond leert. Wat motivatie doet met gedrag.
Waarom emotie bepaalt of je hond überhaupt kán luisteren.
Je leert hoe en wanneer je de clicker gebruikt — zodat je niet per ongeluk iets anders traint dan je denkt.
En je gaat aan de slag met een paar ogenschijnlijk simpele oefeningen, waarin het niet gaat om het eindgedrag… maar om wat jij leert zien, timen en opbouwen.
Zodat je daarna niet meer hoeft te gokken wat je hond oppikt —
maar weet wat je aan het doen bent.
Dit artikel is geschreven door Saskia Kolthof- De Honderwijzer. Het is niet toegestaan, noch eerlijk, om (gedeeltes van-) mijn artikelen over te nemen. Het delen van dit artikel middels een link naar mijn website vind ik heel fijn. Zo hoop ik het welzijn van jachthonden te kunnen verhogen. Jouw hulp is daarbij zeer welkom.
